Zonnepanelen dimmen Enphase 2027

Heeft u zonnepanelen met een Enphase-systeem? Dan vraagt u zich misschien af of u de opbrengst kunt verminderen wanneer terugleveren weinig oplevert of geld kost. Zeker nu de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt, krijgen wij deze vraag regelmatig.

Ja, een geschikt Enphase-systeem kan de productie van zonnepanelen automatisch begrenzen. Met de juiste apparatuur en instellingen kan het systeem rekening houden met uw stroomverbruik en de teruglevering aan het elektriciteitsnet beperken.

Daarvoor zijn bij de hier beschreven oplossing een IQ Gateway Metered, meetspoelen voor productie en verbruik en een geschikte systeemconfiguratie nodig. Alleen een standaard Gateway vervangen is dus niet het hele verhaal. Ook moet duidelijk zijn wat u wilt: altijd minder terugleveren, of alleen ingrijpen op momenten waarop terugleveren financieel ongunstig is.

In dit artikel leggen we uit hoe dat werkt, wat u nodig heeft en wanneer een aanpassing zinvol kan zijn.

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. U kunt teruggeleverde elektriciteit dan niet meer wegstrepen tegen stroom die u op een ander moment afneemt.

Terugleveren blijft mogelijk. U ontvangt daarvoor een vergoeding van uw energieleverancier. Volgens de Rijksoverheid moet die vergoeding tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen: het stroomtarief zonder belastingen. Daarnaast kunnen energieleveranciers terugleverkosten rekenen.

Daardoor wordt het belangrijker om te kijken naar wat uw zonnepanelen op verschillende momenten opleveren:

• Hoeveel zonnestroom gebruikt u direct in huis?

• Welke vergoeding krijgt u voor het overschot?

• Welke kosten rekent uw energieleverancier voor teruglevering?

• Heeft u een vast, variabel of dynamisch energiecontract?

Het einde van salderen betekent dus niet dat u uw zonnepanelen vanaf 2027 moet dimmen. Of begrenzen verstandig is, hangt af van uw installatie, uw verbruik en uw contract.

Een bericht over negatieve stroomprijzen betekent niet dat u uw zonnepanelen moet dimmen. Bij een vast energiecontract gelden de afgesproken tarieven en voorwaarden. Uw terugleververgoeding verandert daardoor niet ineens mee met de stroomprijs op de energiemarkt.

Ook vanaf 2027 ontvangt u een vergoeding voor teruggeleverde zonnestroom. Daar kunnen wel terugleverkosten tegenover staan. Zolang terugleveren u per saldo iets oplevert, is er financieel geen reden om die zonnestroom niet te produceren.

Het stoppen van de salderingsregeling is daarom op zichzelf geen aanleiding om uw Enphase-systeem aan te passen. U hoeft niet dagelijks stroomprijzen te volgen of uw zonnepanelen aan en uit te zetten. Bekijk vooral welke vergoeding en kosten uw contract vanaf 2027 vermeldt.

Dit artikel legt uit wat technisch mogelijk is voor situaties waarin begrenzen wél zinvol kan zijn, bijvoorbeeld bij een dynamisch contract met ongunstige teruglevertarieven. Een aanpassing is zeker niet voor iedereen nodig.

Met dimmen bedoelen we dat de installatie tijdelijk minder elektrisch vermogen levert dan op dat moment mogelijk is. De technische term hiervoor is curtailment.

Bij een Enphase-systeem gebeurt dit via de micro-omvormers. Het systeem geeft deze omvormers opdracht om hun vermogen te verminderen.

U kunt daarbij onderscheid maken tussen:

Dat onderscheid is belangrijk. Met een terugleverbegrenzing kunnen uw zonnepanelen nog steeds stroom voor uw eigen apparaten produceren. Enphase beschrijft deze regeling als Power Export Limiting, oftewel PEL.

Meer informatie van Enphase staat hier: uitleg over exportbegrenzing.

Stel: uw zonnepanelen kunnen op een zonnige middag 4.000 watt leveren. Uw woning gebruikt op dat moment 1.000 watt.

Zonder begrenzing gaat het overschot van ongeveer 3.000 watt naar het elektriciteitsnet. Met zero-export probeert de installatie de productie af te stemmen op het verbruik in huis.

Een vereenvoudigd voorbeeld:

In de laatste situatie komt het tekort uit het elektriciteitsnet, tenzij bijvoorbeeld een batterij bijspringt.

De regeling gebruikt metingen van productie en verbruik om de energiestroom te bepalen. De meetspoelen, ook wel CT’s genoemd, zijn daarvoor essentieel.

Zero-export is een regeldoel. Bij snelle veranderingen in zonlicht of verbruik kan tijdelijk toch wat teruglevering ontstaan. Het is daarom geen belofte dat uw elektriciteitsmeter over een heel jaar exact nul teruggeleverde kWh registreert.

Voor deze vorm van terugleverbegrenzing controleren we de volledige installatie.

1. Een IQ Gateway Metered

De Gateway verzorgt de communicatie binnen uw Enphase-systeem. De Metered-uitvoering kan daarnaast de aangesloten meetspoelen uitlezen.

Heeft u een standaard Gateway zonder deze meetfunctie? Dan is voor de hier beschreven regeling een upgrade nodig.

2. Meetspoelen voor productie en verbruik

Deze meetspoelen meten hoeveel stroom uw zonnepanelen produceren en hoeveel uw woning gebruikt.

Ze moeten op de juiste plaats zitten, correct zijn aangesloten en in de software zijn geactiveerd. Bij een driefaseninstallatie vraagt ook de toewijzing van de fasen aandacht. Alleen de aanwezigheid van een Metered Gateway bewijst daarom nog niet dat de installatie klaar is voor terugleverbegrenzing.

3. Geschikte micro-omvormers en software

Alleen de Enphase IQ7- en IQ8-micro-omvormers zijn geschikt.

4. Configuratie en controle door een installateur

Een installateur stelt de geschikte exportbegrenzing in via de Enphase-installateursomgeving en controleert of de regeling werkt.

Daarbij worden ook de meetwaarden en de communicatie met de micro-omvormers gecontroleerd.

Een ingestelde exportlimiet reageert niet vanzelf op stroomprijzen.

Een permanente zero-exportinstelling probeert de teruglevering steeds rond nul te houden, ook wanneer u wél een gunstige vergoeding kunt krijgen.

Wilt u alleen ingrijpen bij ongunstige tarieven? Dan is prijsafhankelijke aansturing nodig. Die moet weten welk tarief voor u geldt en wanneer begrenzen financieel zinvol is.

Enphase ondersteunt in Nederland onder meer aansturing via aangesloten energiepartners, waarmee productie op afstand kan worden beperkt of gepauzeerd. Dat betekent niet dat iedere bestaande installatie of ieder energiecontract deze mogelijkheid automatisch heeft.

Laat daarom vooraf controleren:

• Welke aansturing uw systeem ondersteunt.

• Of uw energieleverancier of energiemanagementsysteem daarmee samenwerkt.

• Of de regeling alleen het overschot beperkt of de volledige productie stopt.

• Of er aanvullende apparatuur, abonnementen of servicekosten nodig zijn.

• Zo voorkomt u dat u een Gateway laat vervangen in de verwachting dat daarmee ook alle prijssturing geregeld is.

Nee: Minder terugleveren is pas voordelig wanneer de vermeden kosten groter zijn dan de opbrengst die u misloopt.

Een eenvoudig rekenvoorbeeld:

• Levert één extra kWh u na de relevante variabele kosten nog € 0,04 op? Dan loopt u die opbrengst mis wanneer u deze kWh niet produceert.

• Kost het terugleveren van één extra kWh u per saldo € 0,04? Dan kan het vermijden daarvan € 0,04 besparen.

Dit zijn rekenvoorbeelden, geen voorspellingen van energietarieven.

Ook de manier waarop uw leverancier kosten berekent telt mee. Bij vaste bedragen of terugleverschijven leidt een kleine daling van de teruglevering niet noodzakelijk tot een lagere rekening.

Kijk bij een dynamisch contract bovendien naar uw daadwerkelijke contracttarieven en kosten. Alleen een negatieve beursprijs bekijken is onvoldoende om te bepalen wat de beste instelling is.

Voordat u productie laat beperken, is het nuttig te onderzoeken of u meer van uw zonnestroom zelf kunt gebruiken.

Denk aan het verschuiven van bestaand verbruik naar zonnige momenten: de vaatwasser laten draaien, een elektrische auto laden of een geschikt warmwatersysteem aansturen wanneer er een overschot is.

Een thuisbatterij kan een deel van de stroom bewaren voor later. Bij dimmen wordt die elektriciteit niet geproduceerd en dus ook niet opgeslagen. Enphase beschrijft batterijopslag als een manier om zonnestroom na zonsondergang te gebruiken. Enphase: systeemconfiguraties met opslag.

Een batterij is echter niet nodig om uitsluitend teruglevering te begrenzen. Opslag is een aparte investering die op uw verbruik en wensen moet aansluiten.

De kosten hangen af van de apparatuur die al aanwezig is en de werkzaamheden die nodig zijn.

Bij een upgrade naar een IQ Gateway Metered bestaat de prijs doorgaans uit:

• De Gateway en benodigde meetspoelen.

• Montage en aansluiting.

• Eventuele aanvullende bekabeling of aanpassingen in de meterkast.

• Configuratie en controle van de metingen en begrenzing.

Bij Mensonides ontvangt u vooraf een offerte voor uw situatie. Daarbij maken we duidelijk welke werkzaamheden zijn inbegrepen en of eventuele prijsafhankelijke aansturing afzonderlijk moet worden geregeld.

Houd rekening met een prijs € 850,00 (excl. BTW).

AI Optimization bij een dynamisch energiecontract

Heeft u al een IQ Gateway Metered, zijn de meetspoelen voor productie en verbruik correct geïnstalleerd en heeft u een dynamisch energiecontract? Dan kunt u bij een geschikt systeem zelf het profiel AI Optimization inschakelen in de Enphase App. Hiervoor is niet per se een thuisbatterij nodig.

U vindt het profiel onder Menu > Instellingen > Profiel. Zorg ook dat uw dynamische tarieven voor stroomafname en teruglevering correct zijn ingesteld. Het systeem kan dan automatisch rekening houden met deze tarieven en de productie beperken wanneer dat financieel gunstig is.

Ziet u deze optie niet? Dan kan een controle van de systeeminstellingen of software nodig zijn. Alleen de aanwezigheid van een Metered Gateway is niet voldoende om te bepalen of alles klaarstaat.

Een vaste zero-exportinstelling laat u door ons aanpassen

Wilt u de teruglevering voortdurend tot ongeveer nul beperken, ongeacht de stroomprijs? Dan gaat het om een vaste zero-exportinstelling.

Hiervoor dienen wij als installateur het netprofiel van uw installatie aan te passen in de Enphase-installateursomgeving. Deze instelling kunt u als eigenaar niet zelf wijzigen via de Enphase App.

Het verschil nog een keer: AI Optimization reageert op uw ingestelde energietarieven. Een vaste zero-exportinstelling begrenst de teruglevering ook op momenten waarop terugleveren nog geld oplevert.

Voor veel huishoudens is er geen directe aanleiding om hun zonnepanelen te dimmen. Het stoppen van de salderingsregeling in 2027 verandert dat niet automatisch. Zonnestroom die u zelf gebruikt blijft waardevol, en voor teruggeleverde stroom ontvangt u een vergoeding.

Dimmen kan interessant zijn als:

• U een dynamisch energiecontract heeft en terugleveren op bepaalde momenten per saldo geld kost.
• Minder terugleveren voldoende kosten bespaart om de misgelopen vergoeding én eventuele aanpassingskosten goed te maken.
• Voor uw aansluiting een beperking van de teruglevering geldt.

Dimmen is doorgaans niet interessant als:

• Terugleveren u na aftrek van de relevante terugleverkosten nog geld oplevert.
• U de opgewekte stroom op dat moment zelf kunt gebruiken of zinvol kunt opslaan.
• De besparing klein is en niet opweegt tegen de kosten van de benodigde aanpassing.

Heeft u een vast energiecontract? Dan hoeft u niet te reageren op negatieve prijzen op de stroommarkt. Uw afgesproken vergoeding en terugleverkosten bepalen of begrenzen financieel voordeel kan bieden.

Ons advies: laat uw zonnepanelen gewoon hun werk doen zolang dat voordeel oplevert. Kijk eerst naar uw energiecontract en de mogelijkheden om zonnestroom zelf te gebruiken. Dimmen is een oplossing voor specifieke situaties, geen standaardaanpassing die iedere zonnepaneeleigenaar richting 2027 nodig heeft.